อยุธยา อาณาจักรตองอู และพระนเรศวร
อาณาจักรตองอู มหาอำนาจหนึ่งเดียวอาเซียน ที่พ่ายแพ้ให้ "พระนเรศวร"
บทสรุป
พระเจ้าบุเรงนองได้ชื่อว่าเป็นกษัตริย์นักรบผู้ทรงอำนาจที่สุดในเอเชีย โดยไม่นับจีน และตองอูปกครองดินแดนกว้างใหญ่ที่สุดที่ภูมิภาคนี้เคยมี
กรุงศรีอยุธยาประกาศอิสรภาพ แล้วสมเด็จพระนเรศวรกลับไปรุกรานพม่า ยุทธหัตถีคือภาพจำที่เหลืออยู่ของช่วงนั้น
การล่มสลายของตองอูกับการฟื้นคืนอำนาจของสยามเป็นเหตุการณ์เดียวกันมองจากคนละฝั่ง
ประเด็นสำคัญ
ตองอูใหญ่กว่าที่ภาพจำแบบไทยยอมรับ
การเล่าเรื่องจากฝั่งเดียวทำให้ขนาดของคู่ต่อสู้เล็กลงกว่าความจริง
อำนาจของบุเรงนองผูกกับตัวบุคคล
จักรวรรดิที่ยึดไว้ด้วยกษัตริย์คนเดียวคลายตัวเร็วเมื่อกษัตริย์คนนั้นหายไป
ยุทธหัตถีเป็นสัญลักษณ์มากกว่าจุดชี้ขาด
สิ่งที่ตัดสินสงครามคือการเสียการควบคุมหัวเมืองอย่างต่อเนื่องมากกว่าการรบครั้งเดียว
สองประวัติศาสตร์ที่เล่าคนละเรื่อง
เหตุการณ์เดียวกันเป็นการกอบกู้เอกราชในฝั่งหนึ่ง และเป็นการล่มสลายในอีกฝั่งหนึ่ง