พระธาตุ พระพุทธรูป คัมภีร์ และจารีตพุทธ
พระแก้วมรกตเป็นของเขมร? ความจริงที่ฝรั่งเศสบิดเบือน
บทสรุป
ในมุมมองของชาวกัมพูชามีตำนานพื้นบ้านและพงศาวดารที่เล่าว่าพระแก้วมรกตเคยประดิษฐานอยู่ในกัมพูชาก่อนจะถูกนำไปยังไทย
ในยุคอาณานิคม ฝรั่งเศสในฐานะเจ้าอาณานิคมของกัมพูชาเข้ามารวบรวมและขยายตำนานเหล่านี้ พร้อมบิดเบือนเพื่อกระตุ้นความรู้สึกชาตินิยม
ผลที่ตั้งใจให้เกิดคือความขัดแย้งระหว่างเขมรกับไทย ซึ่งเป็นประโยชน์โดยตรงต่อผู้ปกครองอาณานิคม
ประเด็นสำคัญ
ตำนานมีอยู่จริงก่อนฝรั่งเศสมาถึง
สิ่งที่ฝรั่งเศสทำคือขยายและจัดวางใหม่ ไม่ใช่การประดิษฐ์ขึ้นทั้งหมด ซึ่งเป็นเหตุผลที่มันมีพลัง
ประวัติศาสตร์เป็นเครื่องมือทางการเมืองได้
การเลือกว่าจะเล่าเรื่องไหนและเน้นตรงไหน มีผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจริง
ผู้ได้ประโยชน์ไม่ใช่คู่กรณีทั้งสองฝ่าย
ความขัดแย้งระหว่างเพื่อนบ้านทำให้เจ้าอาณานิคมปกครองง่ายขึ้น
มรดกของเรื่องนี้ยังอยู่
ข้อพิพาทเรื่องโบราณวัตถุระหว่างไทยกับกัมพูชายังหยิบเรื่องเล่าชุดนี้ขึ้นมาใช้จนถึงทุกวันนี้