พุทธประวัติ พระสาวก และพระสงฆ์ยุคแรก
มารชวนพระพุทธเจ้าล้มเลิกความเพียรไปทำบุญ แต่พระพุทธเจ้าเลือกการหลุดพ้น
บทสรุป
ในพระไตรปิฎก คืนวันเพ็ญวิสาขะก่อนตรัสรู้ พระโพธิสัตว์สิทธัตถะเผชิญพญามารผู้คิดขัดขวางการตรัสรู้
สิ่งที่มารเสนอไม่ใช่ความชั่ว แต่คือการชวนให้ล้มเลิกความเพียรไปทำบุญแทน ซึ่งเป็นข้อเสนอที่ฟังดูดี
คำตอบของพระโพธิสัตว์คือ เราไม่มีความต้องการบุญแม้แต่น้อย เพราะสิ่งที่ท่านเลือกคือการหลุดพ้น
ประเด็นสำคัญ
มารเสนอสิ่งที่ดี ไม่ใช่สิ่งที่ชั่ว
นี่คือส่วนที่แหลมคมที่สุดของเรื่อง สิ่งที่ขวางทางไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งเลว
บุญกับการหลุดพ้นไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
คำตอบนั้นแยกสองอย่างนี้ออกจากกันอย่างเด็ดขาด ซึ่งเป็นข้อที่มักถูกรวมเข้าด้วยกัน
เสนามาร 10 กองคือกิเลสที่มีชื่อ
การไล่ชื่อทีละกองทำให้เห็นว่าอุปสรรคเป็นสิ่งที่ระบุได้ ไม่ใช่ความรู้สึกคลุมเครือ
ชนะด้วยปัญญา ไม่ใช่ด้วยกำลัง
สิ่งที่เอาชนะมารในเรื่องคือความเข้าใจ ซึ่งเป็นแบบเดียวกับชัยชนะทั้งแปดในบทพาหุง