ดร.อธิป อัศวานันท์EN

บทสรุป

สตีฟ จ็อบส์ ผู้สร้าง iPhone เคยคิดจริงจังว่าจะทิ้งทุกอย่าง แล้วไปบวชเป็นพระที่วัดเอเฮจิในญี่ปุ่น แต่พระอาจารย์ของเขา คือท่านโคบุน ชิโนะ โอโตงาวะ พระเซนนิกายโซโต กลับห้ามไว้ ท่านบอกว่าเขาไม่ต้องไปที่ไหนเลย เพราะเขาปฏิบัติได้ในงานที่ทำอยู่ตรงนั้น

วีดีโอนี้ชี้ให้เห็นคำญี่ปุ่นสองคำที่ซ่อนอยู่ในดีไซน์ของ iPhone คำแรกคือ คันโซ (Kanso) ความเรียบง่ายที่เกิดจากการเอาออก ซึ่งในทางธรรมก็คือการปล่อยวาง คำที่สองคือ มะ (Ma) ช่องว่างที่ตั้งใจเว้นเอาไว้ เหมือนถ้วยชาที่ใช้ได้ก็เพราะข้างในมันว่าง

และจากช่องว่างนั้นก็โยงไปถึงความว่างในสุญญสูตร ที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าโลกนี้ว่าง เพราะว่างจากตน

ประเด็นสำคัญ

  1. คำแนะนำของอาจารย์คือ “ไม่ต้องไปไหน”

    สิ่งที่ห้ามไว้ไม่ใช่การบวช แต่คือความคิดว่าการปฏิบัติต้องเกิดที่อื่น ไม่ใช่ที่งานตรงหน้า

  2. คันโซ คือความเรียบง่ายจากการเอาออก

    ไม่ใช่การออกแบบให้ดูน้อย แต่คือการตัดสิ่งที่ไม่จำเป็นออกจริง ๆ ซึ่งตรงกับการปล่อยวางในทางธรรม

  3. มะ คือช่องว่างที่ตั้งใจเว้น

    ช่องว่างไม่ใช่ส่วนที่ยังไม่ได้ใส่อะไร แต่เป็นส่วนที่ทำให้ทั้งชิ้นใช้งานได้

  4. ถ้วยชาใช้ได้เพราะข้างในว่าง

    อุปมาที่เชื่อมการออกแบบเข้ากับธรรมะได้ตรงที่สุด ประโยชน์อยู่ที่ความว่าง ไม่ใช่ที่เนื้อวัสดุ

  5. สุญญสูตรพูดถึงความว่างอีกระดับ

    ว่างในทางออกแบบคือพื้นที่ ว่างในสุญญสูตรคือว่างจากตน ซึ่งเป็นคนละชั้นแต่เดินมาบรรจบกัน