ดร.อธิป อัศวานันท์EN

บทสรุป

พระเทวทัตผิดอะไร คำถามนี้ฟังเหมือนมีคำตอบอยู่แล้ว แต่ความจริงลึกกว่านั้นมาก ท่านได้สมาบัติ 8 คือรูปฌาน 4 และอรูปฌาน 4 ได้อภิญญา 5 เหาะได้ อ่านใจคนได้ ระลึกชาติได้ แต่ทุกอย่างกลับเสื่อมหายไปในพริบตาเดียว เพราะขาดเพียงข้อเดียว นี่คือที่มาของคำว่า “สมาธิพระเทวทัต” สมาธิที่แรงกล้าที่สุดเท่าที่ปุถุชนจะมีได้ แต่ปราศจากปัญญาและสัมมาทิฏฐิกำกับ

วีดีโอนี้เดินสามช่วง ช่วงแรกเป็นบททดสอบใจ ว่าด้วยการให้อภัยคนที่เคยทำร้ายเรา และมุทิตา คู่ปรับโดยตรงของริษยา ช่วงที่สองคือเส้นทางของพระเทวทัต ลาภสักการะที่ค่อย ๆ กลืนกินใจ วัตถุ 5 กับการบิดเบือนทางสายกลาง จนถึงสังฆเภทและการทำร้ายพระพุทธเจ้า

ช่วงที่สามคือ “สมาธิพระเทวทัต” ว่าทำไมฌานของปุถุชนจึงเสื่อมได้ อภิญญาข้อที่ 6 ที่พระเทวทัตไม่มี และอุปมาน้ำใสในโอ่งที่ตะกอนเพียงแค่นอนก้น

ปิดท้ายด้วยคำถามเดียวจากคอมเมนต์ของผู้ชมท่านหนึ่ง — เราฝึกสมาธิเพราะอยากเป็นผู้วิเศษ หรืออยากพ้นทุกข์

ประเด็นสำคัญ

  1. สมาธิระดับสูงสุดของปุถุชนก็ยังเสื่อมได้

    สมาบัติ 8 และอภิญญา 5 ไม่ได้รับประกันอะไรเลย ถ้าไม่มีปัญญาและสัมมาทิฏฐิกำกับ

  2. อภิญญาข้อที่ 6 คือข้อที่ขาด

    ห้าข้อแรกเป็นความสามารถ ข้อที่หกคือความสิ้นอาสวะ ซึ่งเป็นข้อเดียวที่ทำให้ที่เหลือมั่นคง

  3. ตะกอนที่นอนก้นไม่ใช่ตะกอนที่หายไป

    น้ำใสในโอ่งดูใสจริง จนกระทั่งมีอะไรมากวน อุปมานี้อธิบายการเสื่อมในพริบตาได้ทั้งหมด

  4. ลาภสักการะกลืนกินใจอย่างช้า ๆ

    เส้นทางของพระเทวทัตไม่ได้เริ่มที่การทำร้ายพระพุทธเจ้า แต่เริ่มที่จุดเล็ก ๆ ก่อนหน้านั้นนาน

  5. มุทิตาเป็นคู่ปรับโดยตรงของริษยา

    ไม่ใช่การข่มความริษยาไว้ แต่คือการฝึกยินดีกับผู้อื่น ซึ่งเป็นสิ่งที่ริษยาอยู่ร่วมด้วยไม่ได้