สมาธิ ฌาน และวิปัสสนา

อานาปานสติ

สมาธิและฌาน 1–4

ลำดับของสมาธิตั้งแต่จิตเริ่มตั้งมั่นจนถึงฌานที่ 4 รวมถึงอาการที่ผู้ปฏิบัติมักตกใจ เช่น ลมหายใจที่ดูเหมือนหายไป ซึ่งตามคัมภีร์ไม่ใช่ความผิดพลาด

ปีติ สุข และอุเบกขา

สติปัฏฐาน 4

วิปัสสนาและการเห็นเกิด–ดับ

วิปัสสนาต้องการจิตที่ตั้งมั่นพอสมควรก่อน การเร่งไปดูเกิด–ดับทั้งที่จิตยังไม่สงบ มักได้ความคิดเรื่องเกิด–ดับ มากกว่าการเห็นจริง

อภิญญา ประสบการณ์ลี้ลับ และสิ่งที่ไม่ใช่การพ้นทุกข์

สมาบัติและอภิญญาเป็นของจริงในคัมภีร์ แต่ไม่ใช่เครื่องหมายของการพ้นทุกข์ กรณีพระเทวทัตแสดงให้เห็นว่าได้มาแล้วเสื่อมได้ในพริบตา

สมาธิกับสมองและงานวิจัย

สิ่งที่ EEG, MRI และงานวิจัยตะวันตกวัดได้จริงจากผู้ปฏิบัติ และเส้นแบ่งระหว่างผลที่วัดได้กับการอ้างเกินหลักฐาน