มรรค ผล โสดาปัตติ และการพ้นทุกข์
บุคคล 7 ประเภท การว่ายข้าม "วัฏสงสาร" จากผู้จมดิ่งสู่พระอรหันต์ พระโสดาบันขึ้นไปถึงจะเห็นฝั่ง
บทสรุป
อุปมาในคัมภีร์ปุคคลบัญญัติเปรียบวัฏสงสารกับห้วงน้ำกว้าง แล้วแบ่งผู้คนเป็นเจ็ดประเภทตามว่าอยู่ตรงไหนในการข้าม
สามประเภทแรกยังไม่เห็นฝั่ง คือผู้จมดิ่ง ผู้ที่เคยโผล่ขึ้นแล้วจมอีก และผู้ที่ลอยคออยู่กับที่
ตั้งแต่พระโสดาบันขึ้นไปจึงเริ่มเห็นฝั่ง แล้วไล่ขึ้นไปถึงพระอรหันต์ที่ข้ามพ้นแล้ว
ประเด็นสำคัญ
อุปมาให้ตำแหน่ง ไม่ได้ให้คำตัดสิน
ประโยชน์ของมันคือช่วยให้ประเมินว่าตัวเองอยู่ตรงไหน โดยไม่ต้องเทียบกับใคร
การเห็นฝั่งคือเส้นแบ่งที่สำคัญที่สุด
ก่อนโสดาบันกับหลังโสดาบันต่างกันตรงที่รู้แล้วว่าจะไปทางไหน
ผู้ที่เคยดีแล้วจมอีกเป็นประเภทที่ควรระวัง
คัมภีร์ระบุไว้เป็นประเภทหนึ่งโดยเฉพาะ ซึ่งบอกว่าการถอยหลังเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้
ทุกประเภทยังอยู่ในน้ำเดียวกัน
ความต่างอยู่ที่ทิศทางและระยะ ไม่ใช่ว่าใครอยู่คนละโลกกับใคร